Κάθε χρόνο πεθαίνουν στην Ελλάδα πάνω από 126.000 άνθρωποι, αλλά μόνο περίπου 60.000 με 70.000 διαθήκες δημοσιεύονται. Οι περισσότερες περιουσίες μεταβιβάζονται χωρίς γραπτή δήλωση της τελευταίας βούλησης.
Σε αυτή τη σελίδα έχουμε συγκεντρώσει τα πιο σημαντικά στοιχεία για τις διαθήκες, την κληρονομιά και την κληρονομική διαδοχή στην Ελλάδα. Κάθε αριθμός συνδέεται με μια πηγή που θα βρείτε στο τέλος της σελίδας. Ενημερώθηκε τον Ιούνιο 2026.
Πόσοι πεθαίνουν κάθε χρόνο στην Ελλάδα
Ο αριθμός των θανάτων ορίζει πόσο μεγάλο είναι κάθε χρόνο το πλήθος των περιουσιών που πρέπει να ρυθμιστούν. Η Ελλάδα είναι μια από τις πιο γερασμένες χώρες της Ευρώπης, οπότε οι θάνατοι παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
1. 126.916 θάνατοι το 2024
Σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), το 2024 καταγράφηκαν 126.916 θάνατοι μόνιμων κατοίκων (64.144 άνδρες και 62.772 γυναίκες). Τόσες πολλές οικογένειες βρέθηκαν μέσα σε έναν χρόνο μπροστά στη ρύθμιση μιας κληρονομιάς.1
2. 128.097 θάνατοι το 2023
Το 2023 οι θάνατοι ήταν 128.097, μειωμένοι κατά 9 τοις εκατό σε σχέση με το 2022, όταν είχαν φτάσει τις 140.792. Οι διακυμάνσεις σχετίζονται και με τις επιπτώσεις της πανδημίας τα προηγούμενα χρόνια.2
3. Τα νοσήματα του κυκλοφορικού είναι η κύρια αιτία
Η πιο συχνή αιτία θανάτου ήταν τα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος με 40.812 θανάτους το 2023, ακολουθούμενα από τα νεοπλάσματα (καρκίνοι) με 30.095. Οι περισσότεροι άνθρωποι πεθαίνουν σε μεγάλη ηλικία, όταν έχουν ήδη συσσωρεύσει περιουσία.2
Πόσες διαθήκες δημοσιεύονται κάθε χρόνο
Μια διαθήκη παράγει νομικά αποτελέσματα αφού δημοσιευθεί. Στην Ελλάδα ο αριθμός των δημοσιεύσεων είναι πολύ μικρότερος από τον αριθμό των θανάτων, κάτι που δείχνει ότι μεγάλο μέρος των περιουσιών μεταβιβάζεται χωρίς διαθήκη.
4. 76.543 αιτήσεις δημοσίευσης διαθήκης το 2024
Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, το 2024 υποβλήθηκαν 76.543 αιτήσεις για δημοσίευση διαθήκης, από τις οποίες διεκπεραιώθηκαν οι 64.590 (περίπου 84 τοις εκατό), ενώ περίπου 14.000 παρέμειναν σε εκκρεμότητα.3
5. Κατά μέσο όρο 60.000 με 70.000 διαθήκες τον χρόνο
Ο μέσος αριθμός αιτήσεων δημοσίευσης διαθήκης κυμαίνεται διαχρονικά στα 60.000 με 70.000 τον χρόνο. Συγκρίνοντάς το με τους περίπου 127.000 θανάτους, προκύπτει ότι περίπου η μισή περιουσία μεταβιβάζεται χωρίς δημοσιευμένη διαθήκη.3
6. Από 400 ημέρες σε 7 ημέρες
Παλαιότερα η δημοσίευση μιας διαθήκης στο Πρωτοδικείο Αθηνών μπορούσε να διαρκέσει και πάνω από 400 ημέρες. Από την 1η Νοεμβρίου 2025 η διαδικασία πέρασε στους συμβολαιογράφους μέσα από την ψηφιακή πλατφόρμα diathikes.gr και ολοκληρώνεται σε 3 με 7 ημέρες.4
Χωρίς διαθήκη: η εξ αδιαθέτου διαδοχή
Όταν κάποιος πεθαίνει χωρίς διαθήκη, η περιουσία μοιράζεται αυτόματα σύμφωνα με τον νόμο. Αυτός ο τρόπος συχνά δεν συμπίπτει με αυτό που θα ήθελε ο κληρονομούμενος.
7. Χωρίς διαθήκη εφαρμόζεται η τάξη των εξ αδιαθέτου κληρονόμων
Χωρίς διαθήκη εφαρμόζεται η εξ αδιαθέτου διαδοχή, όπου κληρονομούν πρώτα τα τέκνα και ο επιζών σύζυγος. Ο επιζών σύζυγος λαμβάνει το 1/4 δίπλα στα τέκνα που ανήκουν στην πρώτη τάξη.5
8. Τριών ειδών διαθήκες προβλέπει ο Αστικός Κώδικας
Ο Ελληνικός Αστικός Κώδικας αναγνωρίζει τρία είδη διαθήκης: την ιδιόγραφη (άρθρο 1721), τη δημόσια ενώπιον συμβολαιογράφου (άρθρο 1724) και τη μυστική (άρθρο 1738). Η ιδιόγραφη είναι η πιο απλή και η πιο συχνή.6
9. Η νόμιμη μοίρα προστατεύει τα τέκνα
Ακόμη και με διαθήκη, δεν μπορείτε να διαθέσετε ελεύθερα όλη την περιουσία. Ο νόμος επιφυλάσσει ένα μέρος, τη νόμιμη μοίρα, στα τέκνα, στον σύζυγο και στους γονείς. Αυτό περιορίζει το πόσο μπορείτε να αφήσετε σε τρίτους.6
Φόρος κληρονομιάς και αφορολόγητα όρια
Στη μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων η μεταβίβαση σε στενούς συγγενείς είναι αφορολόγητη ή σχεδόν αφορολόγητη, χάρη στα υψηλά αφορολόγητα όρια.
| Κατηγορία κληρονόμων | Αφορολόγητο όριο | Φόρος πάνω από το όριο |
|---|---|---|
| Α (σύζυγος, τέκνα, γονείς) | 150.000 ευρώ ανά δικαιούχο | 1 έως 10 τοις εκατό |
| Β (αδέλφια, ανίψια, παππούδες) | 30.000 ευρώ | 5 έως 20 τοις εκατό |
| Γ (λοιποί συγγενείς, τρίτοι) | 6.000 ευρώ | 20 έως 40 τοις εκατό |
10. 150.000 ευρώ αφορολόγητα ανά τέκνο
Για την κατηγορία Α (σύζυγος, τέκνα, γονείς) ισχύει αφορολόγητο όριο 150.000 ευρώ ανά δικαιούχο. Το ποσό που υπερβαίνει το όριο φορολογείται προοδευτικά από 1 έως 10 τοις εκατό.7
11. Έως 400.000 ευρώ όταν μένουν σύζυγος και ανήλικα τέκνα
Όταν ο κληρονομούμενος αφήνει σύζυγο και ανήλικα τέκνα, το αφορολόγητο όριο ανεβαίνει στα 400.000 ευρώ ανά δικαιούχο. Υπάρχει επίσης απαλλαγή για την πρώτη κατοικία έως 200.000 ευρώ, υπό τον όρο ότι ο κληρονόμος δεν έχει άλλη ακίνητη περιουσία.7
Περιουσία και κληρονομιά σε αριθμούς
12. Το 69,6 τοις εκατό των Ελλήνων ζει σε ιδιόκτητη κατοικία
Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2023 το 69,6 τοις εκατό του πληθυσμού στην Ελλάδα ζούσε σε ιδιόκτητη κατοικία, κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ. Το ποσοστό έχει μειωθεί από 84,6 τοις εκατό το 2005, αλλά η ακίνητη περιουσία παραμένει το κύριο στοιχείο κάθε ελληνικής κληρονομιάς.8
13. 104.300 ευρώ διάμεσος πλούτος στα νοικοκυριά 65 έως 74 ετών
Σύμφωνα με την Έρευνα για τα Οικονομικά και την Κατανάλωση των Νοικοκυριών της ΕΚΤ (HFCS, κύμα 2021), ο διάμεσος καθαρός πλούτος των ελληνικών νοικοκυριών ηλικίας 65 έως 74 ετών ήταν 104.300 ευρώ, πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης που άγγιζε τα 185.300 ευρώ.9
14. Η ακίνητη περιουσία καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του πλούτου
Στα ελληνικά νοικοκυριά η κύρια κατοικία και η λοιπή ακίνητη περιουσία αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιακών στοιχείων. Γι' αυτό και η διανομή μιας κληρονομιάς αφορά συχνά πρώτα από όλα το σπίτι.9
Γιατί έχει σημασία μια διαθήκη
Οι παραπάνω αριθμοί δείχνουν ένα πρότυπο: οι περισσότερες ελληνικές περιουσίες είναι ακίνητα, μεταβιβάζονται σε μεγάλη ηλικία, και συχνά χωρίς διαθήκη.
15. Μια καθαρή διαθήκη αποφεύγει διαφορές
Όταν η βούληση του κληρονομούμενου είναι γραπτή και σαφής, οι συγγενείς ξέρουν τι ισχύει και αποφεύγονται οι κληρονομικές διαφορές. Χωρίς διαθήκη, η διανομή αφήνεται στον νόμο και στη συμφωνία των κληρονόμων.5
16. Το κόστος της κηδείας βαρύνει την περιουσία
Μια κηδεία στην Ελλάδα κοστίζει κατά μέσο όρο περίπου 2.500 ευρώ. Ένα μέρος αυτού του κόστους το καλύπτει η κληρονομιά. Περισσότερα στο άρθρο κόστος κηδείας.10
Το πιο σημαντικό συμπέρασμα από όλες αυτές τις στατιστικές: ο μέσος όρος λέει λίγα για το τι θα κληρονομήσετε ή τι θα αφήσετε εσείς. Σημασία έχει η προσωπική σας κατάσταση και αν την έχετε ρυθμίσει. Για καθοδηγούμενη αρχή, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον οδηγό διαθήκης ή να διαβάσετε πρώτα τα άρθρα μέση κληρονομιά, πόσοι έχουν διαθήκη και υπόδειγμα διαθήκης.
Πηγές
- 1ΕΛΣΤΑΤ, Στατιστική Θανάτων 2024 (statistics.gr)
- 2ΕΛΣΤΑΤ, Στατιστική Θανάτων 2023 (statistics.gr)
- 3Υπουργείο Δικαιοσύνης / ProtoThema (protothema.gr)
- 4diathikes.gr / To Vima (tovima.com)
- 5Iason Skouzos TaxLaw, εξ αδιαθέτου διαδοχή (taxlaw.gr)
- 6IBA, Estate Planning Guide Greece (ibanet.org)
- 7ΑΑΔΕ / PwC, Inheritance Tax Greece (taxsummaries.pwc.com)
- 8Eurostat, Homeownership (ilc_lvho02) (ec.europa.eu)
- 9ECB / Euronews, HFCS 2021 (ecb.europa.eu)
- 10funeralservice.gr, κόστος κηδείας (funeralservice.gr)