Φτώχεια των ηλικιωμένων στην Ελλάδα: τα στοιχεία (2026)

Η Ελλάδα κατέγραψε επί χρόνια ένα από τα υψηλότερα ποσοστά κινδύνου φτώχειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και οι ηλικιωμένοι είναι από τις πιο ευάλωτες ομάδες. Όταν η κύρια σύνταξη είναι μικρή και οι αποταμιεύσεις περιορισμένες, ακόμη και μια μέτρια περιουσία αποκτά μεγάλη σημασία.

Παρακάτω παρουσιάζουμε τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat και της ΕΛΣΤΑΤ για τη φτώχεια στην τρίτη ηλικία, τα ποσά των ελάχιστων συντάξεων και το έμφυλο χάσμα, και εξηγούμε γιατί ο σχεδιασμός της κληρονομιάς μετράει ακόμη και με μικρά ποσά. Ενημερώθηκε τον Ιούνιο 2026.

1. Το 26,9% του πληθυσμού κινδυνεύει από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό

Το 2024 η Ελλάδα ανέφερε ένα από τα υψηλότερα ποσοστά πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στην ΕΕ, στο 26,9%. Η τρίτη ηλικία βρίσκεται διαχρονικά πάνω από τον μέσο όρο.¹

2. Η υποκειμενική φτώχεια είναι υψηλότερη στους 65 και άνω

Σύμφωνα με την Eurostat, στην Ελλάδα η υποκειμενική φτώχεια (η αίσθηση ότι δεν τα βγάζεις πέρα) είναι υψηλότερη ανάμεσα στα άτομα 65 ετών και άνω. Παρά τη βελτίωση των τελευταίων ετών, οι ηλικιωμένοι παραμένουν δυσανάλογα εκτεθειμένοι.²

3. Ιστορικά πάνω από το ένα τρίτο των ηλικιωμένων ήταν σε κίνδυνο

Παλαιότερα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ έδειχναν ότι η ηλικιακή ομάδα 65 ετών και άνω είχε το υψηλότερο ποσοστό κινδύνου φτώχειας, που έφτανε το 33,2% με βάση τις τότε συνθήκες. Το ποσοστό έχει υποχωρήσει, παραμένει όμως υψηλό.³

4. Η πλήρης εθνική σύνταξη φτάνει τα 384 ευρώ τον μήνα

Η εθνική σύνταξη καταβάλλεται πλήρης, 384 ευρώ τον μήνα, με τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης και 40 έτη διαμονής στην Ελλάδα. Μειώνεται κατά 2% για κάθε έτος κάτω από τα 20 ως τα 15 έτη ασφάλισης (στα 15 έτη φτάνει τα 345,60 ευρώ).⁴

5. Ενίσχυση 250 ευρώ για τους ευάλωτους συνταξιούχους

Το κράτος θεσμοθέτησε ετήσια ενίσχυση 250 ευρώ για συνταξιούχους 65 ετών και άνω με χαμηλό εισόδημα, υπό προϋποθέσεις. Το ετήσιο εισόδημα του νοικοκυριού δεν πρέπει να ξεπερνά τα 14.000 ευρώ για μόνους ή τα 26.000 ευρώ για ζευγάρια.⁵

6. Η Ελλάδα έχει το δεύτερο μεγαλύτερο έμφυλο χάσμα κάλυψης

Η Ελλάδα κατέγραψε το δεύτερο μεγαλύτερο έμφυλο χάσμα στην κάλυψη συντάξεων, στις 12,1 ποσοστιαίες μονάδες υπέρ των ανδρών. Οι γυναίκες, που ζουν περισσότερο, είναι έτσι πιο εκτεθειμένες στη φτώχεια της τρίτης ηλικίας.⁶

7. Πολλοί ηλικιωμένοι στηρίζονται στο ακίνητο της κατοικίας τους

Στην Ελλάδα το ποσοστό ιδιοκατοίκησης είναι υψηλό, οπότε ακόμη και ηλικιωμένοι με μικρή σύνταξη συχνά διαθέτουν ένα σπίτι. Αυτό το ακίνητο είναι συνήθως το κύριο περιουσιακό στοιχείο που μεταβιβάζεται, όπως δείχνουμε στο μέση κληρονομιά και στη μέση περιουσία.⁷

8. Γιατί ο σχεδιασμός μετράει ακόμη και με μικρά ποσά

Όταν η περιουσία είναι μικρή, κάθε διαφωνία κοστίζει αναλογικά περισσότερο. Μια καθαρή διαθήκη εξασφαλίζει ότι το λίγο που υπάρχει θα πάει εκεί που θέλετε, χωρίς δικαστικά έξοδα που θα το έτρωγαν. Σεβαστείτε πάντα τη νόμιμη μοίρα.⁸

Συχνές ερωτήσεις

Τι σημαίνει κίνδυνος φτώχειας;

Είναι ο δείκτης της Eurostat για όσους ζουν με εισόδημα κάτω από το 60% του εθνικού διάμεσου διαθέσιμου εισοδήματος. Δεν σημαίνει απόλυτη ένδεια, αλλά σημαντική στέρηση σε σχέση με τον μέσο όρο.

Πόσο είναι η ελάχιστη σύνταξη στην Ελλάδα;

Η εθνική σύνταξη φτάνει τα 384 ευρώ τον μήνα με πλήρη προϋπόθεση ασφάλισης και διαμονής, και μειώνεται αναλόγως όταν αυτές δεν συμπληρώνονται.

Αξίζει διαθήκη αν έχω λίγα;

Ναι. Όσο μικρότερη η περιουσία, τόσο πιο σημαντικό να μην χαθεί σε διαμάχες ή έξοδα. Δείτε πώς να γράψετε διαθήκη.

Το βασικό συμπέρασμα: η φτώχεια της τρίτης ηλικίας κάνει τον σχεδιασμό πιο σημαντικό, όχι λιγότερο. Ξεκινήστε με το εργαλείο σύνταξης διαθήκης ή διαβάστε για το κόστος γηροκομείου και τον μοναχικό θάνατο.

Πηγές

1. 1Eurostat (ec.europa.eu)
2. 2Eurostat (ec.europa.eu)
3. 3ΕΛΣΤΑΤ (statistics.gr)
4. 4Υπουργείο Εργασίας (ypergasias.gov.gr)
5. 5Millet News (milletnews.com)
6. 6Eurostat (μοναξιά συντάξεων) (ec.europa.eu)
7. 7OECD (Pensions at a Glance) (oecd.org)
8. 8Iason Skouzos TaxLaw (taxlaw.gr)

Επίσημες πηγές: ΕΛΣΤΑΤ, Eurostat, OECD.