Πόσα έχει στην άκρη ένα τυπικό ελληνικό νοικοκυριό; Η απάντηση βρίσκεται κυρίως στα τούβλα: το μεγαλύτερο κομμάτι της καθαρής θέσης των οικογενειών είναι σπίτια και οικόπεδα, ενώ στις μεγαλύτερες ηλικίες η διάμεση περιουσία κινείται γύρω στις 104.300 ευρώ, λιγότερα από όσα διαθέτουν οι αντίστοιχες οικογένειες στην ευρωζώνη.
Σύνοψη
Η καθαρή περιουσία των Ελλήνων είναι επενδυμένη κατά κύριο λόγο σε ακίνητα. Στην ηλικιακή ομάδα 65 έως 74 ετών το διάμεσο νοικοκυριό έχει καθαρή θέση περίπου 104.300 ευρώ (HFCS 2021), ενώ το αντίστοιχο νοικοκυριό της ευρωζώνης φτάνει τα 185.300 ευρώ. Σε ιδιόκτητο σπίτι μένει το 69,6% των κατοίκων (2023, έναντι 84,6% το 2005) και τα ακίνητα αντιστοιχούν σε πάνω από το 70% του ενεργητικού των περισσότερων νοικοκυριών. Από το 2009 ως το 2017 η μέση καθαρή θέση υποχώρησε κατά 33% περίπου, με κύρια αιτία τη βουτιά στις τιμές των κατοικιών.
Παρακάτω θα βρείτε τα βασικά μεγέθη για την καθαρή θέση των ελληνικών νοικοκυριών: επίπεδα ανά ηλικία, κατανομή, βάρος των ακινήτων και σύγκριση με την Ευρώπη. Για κάθε στοιχείο παραπέμπουμε στην αρχική πηγή. Τελευταία ενημέρωση: Ιούνιος 2026.
Διάμεσος και μέσος πλούτος
1. Περίπου 104.300 ευρώ για τα νοικοκυριά ηλικίας 65 έως 74
Η Έρευνα για τα Οικονομικά και την Κατανάλωση των Νοικοκυριών (HFCS) της ΕΚΤ, στο κύμα του 2021, καταγράφει για τα ελληνικά νοικοκυριά της ηλικιακής ομάδας 65 έως 74 ετών διάμεση καθαρή θέση 104.300 ευρώ. Είναι ο πιο αξιόπιστος επίσημος δείκτης για το πόσα έχουν συγκεντρώσει οι Έλληνες ως τα χρόνια της σύνταξης.1
2. Στην ευρωζώνη η ίδια ομάδα έχει 185.300 ευρώ
Για τα νοικοκυριά της ευρωζώνης στην ίδια ηλικία, η HFCS δίνει διάμεση καθαρή θέση 185.300 ευρώ. Το ελληνικό νοικοκυριό αυτής της ηλικίας κατέχει δηλαδή λίγο πάνω από τα μισά. Μεγάλο μέρος του χάσματος οφείλεται στη δεκαετία της κρίσης μετά το 2010.1
3. 105.724 δολάρια ανά ενήλικα κατά μέσο όρο, 53.501 διάμεσα
Η UBS, στο Global Wealth Report του 2023, υπολογίζει τον πλούτο ανά ενήλικα στην Ελλάδα σε 105.724 δολάρια κατά μέσο όρο, ενώ η διάμεση τιμή είναι 53.501 δολάρια. Όταν ο μέσος όρος είναι σχεδόν διπλάσιος από τη διάμεση τιμή, ένα μικρό κομμάτι του πληθυσμού συγκεντρώνει δυσανάλογα μεγάλο μέρος της περιουσίας.2
Ιδιοκτησία κατοικίας και ακίνητη περιουσία
4. Το 69,6% μένει σε δικό του σπίτι
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2023, σχεδόν επτά στους δέκα κατοίκους της Ελλάδας (69,6%) ζουν σε κατοικία που τους ανήκει, επίπεδο κοντινό στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Για τις περισσότερες οικογένειες το σπίτι είναι και το μεγαλύτερο περιουσιακό τους στοιχείο.3
5. Το 2005 το ποσοστό ήταν 84,6%
Δύο δεκαετίες νωρίτερα οι ιδιοκτήτες ήταν πολύ περισσότεροι: το 2005 έφταναν το 84,6%. Η πτώση συνδέεται με την κρίση, όταν πολλά νοικοκυριά αναγκάστηκαν να πουλήσουν ακίνητα. Με ευρωπαϊκά μέτρα, πάντως, η Ελλάδα παραμένει χώρα ιδιοκτητών.3
6. Πάνω από το 70% του ενεργητικού είναι ακίνητα
Οι στατιστικοί πίνακες της HFCS δείχνουν ότι για τα περισσότερα ελληνικά νοικοκυριά τα ακίνητα, με πρώτη την κύρια κατοικία, αντιπροσωπεύουν πάνω από το 70% του συνόλου των περιουσιακών τους στοιχείων. Καταθέσεις, μετοχές και άλλα χρηματοοικονομικά στοιχεία μοιράζονται επομένως το μικρότερο κομμάτι.4
Η επίδραση της κρίσης
| Δείκτης (2009 έως 2017) | Μεταβολή |
|---|---|
| Μέσος καθαρός πλούτος | περίπου μείον 33 τοις εκατό |
| Διάμεσος καθαρός πλούτος | περίπου μείον 38 τοις εκατό |
7. Απώλεια άνω του 30% σε οκτώ χρόνια
Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι από το 2009 ως το 2017 η μέση καθαρή θέση των νοικοκυριών συρρικνώθηκε κατά 33% περίπου και η διάμεση κατά 38% περίπου. Η βασική αιτία ήταν η υποχώρηση των τιμών των κατοικιών, που λόγω του μεγάλου βάρους των ακινήτων πέρασε την κρίση κατευθείαν στους ισολογισμούς των οικογενειών.5
8. Στην πανδημία το 24% έχασε χρηματοοικονομικό πλούτο
Την περίοδο της COVID-19, σχεδόν ένα στα τέσσερα ελληνικά νοικοκυριά (24%) κατέγραψε μείωση στα χρηματοοικονομικά του στοιχεία, το υψηλότερο ποσοστό σε όλη την ευρωζώνη. Οι αποταμιεύσεις αποδείχθηκαν έτσι ιδιαίτερα ευάλωτες σε εξωτερικά σοκ.6
Εισόδημα και σύγκριση με την ΕΕ
9. Το εισόδημα παραμένει κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ
Το διάμεσο ισοδύναμο εισόδημα στην ΕΕ ήταν περίπου 21.582 ευρώ το 2024, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται αισθητά χαμηλότερα. Το διαθέσιμο εισόδημα ανά κάτοικο στην Ελλάδα είναι πάνω από 20 τοις εκατό κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ.7
10. Λίγος πλούτος, μεγάλη σημασία για τη ρύθμιση
Όταν η περιουσία είναι περιορισμένη και δεμένη σε ένα σπίτι, μετρά ακόμη περισσότερο ποιος θα το πάρει. Μια διαθήκη το ξεκαθαρίζει και προλαμβάνει κληρονομικές διαφορές, ενώ τα ποσά που περνούν στην πράξη στους κληρονόμους εξετάζονται στο άρθρο για τη μέση κληρονομιά.8
Συμπέρασμα: οι μέσοι όροι δίνουν το πλαίσιο, όμως αυτό που μετρά είναι η δική σας καθαρή θέση και το αν έχετε σχεδιάσει τι θα γίνει με αυτήν. Αν θέλετε να ξεκινήσετε, ο οδηγός διαθήκης σας καθοδηγεί βήμα βήμα, και συναφή θέματα καλύπτουν τα άρθρα μέση κληρονομιά, πόσοι έχουν διαθήκη και νόμιμη μοίρα.
Συχνές ερωτήσεις
Πόση είναι η μέση περιουσία στην Ελλάδα;
Για τα νοικοκυριά 65 έως 74 ετών η διάμεση καθαρή θέση είναι περίπου 104.300 ευρώ, έναντι 185.300 ευρώ στην ευρωζώνη (HFCS 2021). Ανά ενήλικα, η UBS υπολογίζει μέσο πλούτο 105.724 δολάρια και διάμεσο 53.501 δολάρια.
Γιατί η ελληνική περιουσία είναι κυρίως ακίνητη;
Γιατί οι περισσότεροι Έλληνες είναι ιδιοκτήτες του σπιτιού τους: το 2023 το ποσοστό ήταν 69,6%. Έτσι τα ακίνητα καλύπτουν πάνω από το 70% του ενεργητικού στα περισσότερα νοικοκυριά.
Πώς επηρέασε η κρίση την περιουσία;
Η Τράπεζα της Ελλάδος υπολογίζει ότι στην περίοδο 2009 έως 2017 η μέση καθαρή θέση έπεσε κατά 33% περίπου και η διάμεση κατά 38% περίπου, κυρίως επειδή υποχώρησαν οι τιμές των ακινήτων.
Πηγές
- 1ECB / Euronews, HFCS 2021 (65-74) (ecb.europa.eu)
- 2UBS Global Wealth Report 2023 (ubs.com)
- 3Eurostat, Homeownership (ilc_lvho02) (ec.europa.eu)
- 4ECB, HFCS 2021 Statistical Tables (ecb.europa.eu)
- 5Τράπεζα της Ελλάδος, Οικονομικό Δελτίο (bankofgreece.gr)
- 6ECB, HFCS COVID impact (ecb.europa.eu)
- 7Eurostat / Euronews, ισοδύναμο εισόδημα (euronews.com)
- 8IBA, Estate Planning Guide Greece (ibanet.org)